Mỗi mùa Sen Đôn Ta về, đồng bào Khmer ở Vĩnh Bình lại chuẩn bị những mâm cơm, lễ vật để thực hiện các nghi thức truyền thống, tưởng nhớ ông bà, cha mẹ và người thân đã khuất. Qua đó, những giá trị văn hóa, đạo lý của dân tộc Khmer tiếp tục được trao truyền qua các thế hệ.
Ông Danh ÔL, ngụ ấp Đồng Tranh thực hiện nghi thức thắp nhang tại chùa trong dịp lễ Sen Đôn Ta.
Những ngày này, tại các ấp có đông đồng bào Khmer như Đồng Tranh, Xẻo Gia…, không khí chuẩn bị Sen Đôn Ta bắt đầu rộn ràng. Nhà cửa được dọn dẹp, bàn thờ tổ tiên được chăm chút, lễ vật được chuẩn bị chu đáo.
Ở tuổi 75, ông Danh Khanh, ngụ ấp Đồng Tranh, đã trải qua nhiều mùa Sen Đôn Ta. Với ông, ngoài những nghi thức làm lễ quen thuộc, điều đáng mong chờ nhất vẫn là dịp các con trở về.
Ông Khanh có 8 người con, nay mỗi người có gia đình và cuộc sống riêng. Người con trai út đang sinh sống tại Campuchia. Vì vậy, Sen Đôn Ta và Tết Nguyên đán là hai dịp gia đình ông mong chờ nhất trong năm.
“Trong năm, tôi chỉ mong đến những ngày gia đình đông đủ. Đứa con trai út đi làm, lập gia đình ở xa nên mỗi lần về, cả nhà đều vui”, ông Khanh chia sẻ.
Bữa cơm gia đình thêm ấm cúng trong những ngày Sen Đôn Ta.
Sen Đôn Ta diễn ra từ ngày 29-8 đến 1-9 âm lịch. Trước lễ khoảng nửa tháng, nhiều gia đình Khmer đã bắt đầu chuẩn bị từ dọn dẹp nhà cửa, chăm chút bàn thờ tổ tiên đến làm cơm, chuẩn bị lễ vật mang đến chùa.
Không chỉ diễn ra trong phạm vi gia đình, Sen Đôn Ta còn là dịp để cộng đồng Khmer cùng tham gia các hoạt động tại chùa. Qua những nghi thức được thực hiện chung, người lớn truyền lại phong tục, tập quán cho thế hệ trẻ.
Ông Danh ÔL, ngụ ấp Đồng Tranh, cho biết năm nào gia đình ông cũng đến chùa vào dịp Sen Đôn Ta. Các thành viên cùng chuẩn bị lễ vật, phụ giúp công việc tại chùa và thực hiện các nghi thức theo phong tục.
“Đến dịp Sen Đôn Ta, cả gia đình tôi đều đến chùa từ sáng sớm, cùng phụ gói bánh, dọn dẹp, vệ sinh. Tôi muốn các nghi thức được trao truyền qua các thế hệ để con cháu hiểu hơn về văn hóa dân tộc”, ông Danh ÔL nói.
Người dân cùng nhau gói bánh tét chuẩn bị cho lễ Sen Đôn Ta.
Theo Đại đức Danh Dung, Trưởng ban quản trị chùa Đồng Tranh, Sen Đôn Ta được đồng bào Khmer duy trì qua nhiều thế hệ bởi lễ gắn với những giá trị gần gũi như lòng biết ơn đấng sinh thành, tưởng nhớ ông bà, tổ tiên và người đã khuất. Việc đến chùa, thực hiện nghi lễ và cầu nguyện cũng là một phần trong đời sống tinh thần của đồng bào Khmer.
“Những năm gần đây, người dân tham gia các hoạt động Sen Đôn Ta tại chùa ngày càng đông. Nhiều gia đình đưa con cháu cùng đến chùa. Khi hiểu được ý nghĩa của lễ, việc tiếp nối phong tục sẽ trở thành nhu cầu tự nhiên của mỗi gia đình”, Đại đức Danh Dung cho biết.
Cùng với việc bảo tồn các giá trị văn hóa, cấp ủy, chính quyền xã Vĩnh Bình quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào Khmer; tạo điều kiện để bà con duy trì các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng theo quy định.
Bánh tét - món ăn truyền thống được các gia đình Khmer chuẩn bị trong dịp Sen Đôn Ta.
Vĩnh Bình hiện có hơn 8.600 hộ với hơn 30.000 người; đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 12% số hộ, trong đó đồng bào Khmer chiếm gần 9%. Những năm qua, địa phương triển khai các chính sách hỗ trợ, nhất là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025. Nhờ đó, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào Khmer từng bước được cải thiện.
Qua mỗi mùa Sen Đôn Ta, một nét văn hóa đặc trưng của đồng bào Khmer ở Vĩnh Bình tiếp tục được duy trì, góp phần bồi đắp đời sống tinh thần, tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
Thúy Anh
